Effectieve communicatie

Het is een cliché in gesprekken over relaties dat communicatie van uiterst belang is. Als je niet goed met elkaar kan praten over een gevoelig onderwerp, over iets dat je merkt te missen, of iets wat je frustreert, dan wil dat nog wel eens leiden tot een ruzie. Maar wat maakt nu goede communicatie? Vaak is dat een ontastbaar begrip; Iets wat heel abstract is en waar mensen je moeilijk een concreet beeld bij kunnen vormen.

Het is goed om te weten op welke vlakken mensen communiceren. Hetgeen wat wij wij zeggen, de woorden die uit onze mond komen (de inhoud), maakt slechts zo’n 30% van onze effectieve communicatie. Die andere 70%? Dat wordt gevormd uit nonverbale communicatie zoals gebaren, intonatie en houding. Dat betekent dat als je het gehele bericht van de ander wilt ontvangen, je niet alleen moet luisteren naar wat die persoon zegt. Doe je dat wel, dan heb je een goede kans dat je het grote restant van 70% over het hoofd ziet! Je kan veel leren door naar de persoon te kijken terwijl je in gesprek bent. Je kan bijvoorbeeld zien dat iemand oogcontact lijkt te vermijden. Of heel afgeleid met een pen zit te spelen. Of dat de grote van de pupillen van je partner veranderen in jullie gesprek. Een nuttige vraag voor jezelf wanneer je dit opmerkt is: wat speelt er hier af op de achtergrond? Wat is de reden dat hij of zij dit doet of zegt?

Een voorbeeld: stel je partner komt op je af, houd een vuilniszak in diens handen en roept: “Dit is nu de 10e keer ofzo dat die stomme vuilniszak nog bij de deur ligt! Hoe moeilijk is het nu om dat naar de container te brengen? Moet ik het je echt elke keer vragen?! Gooi die zak nu eens weg buiten, zoals ik nu al tig keer aan je hebt gevraagd.” Hoe denk jij dat jij hier op zou reageren? Sta eens stil bij wat het doel van je partner is en of hij/zij hiermee diens doel zal bereiken?

In dit artikel wil ik de focus leggen op “geweldloze communicatie”. In het kort is dat het vermogen om je eigen gevoel, en daaruit voortvloeiende emoties, te kunnen uiten zonder aanvallend of kwetsend over te komen op de ander (of dit daadwerkelijk te zijn). Het is een communicatie model die er vanuit gaat dat wat men zegt, voort komt uit één of meerdere behoeften. Kenmerkend hierin zijn vier steunpunten: observatie, gevoel benoemen, behoefte aangeven en verzoeken doen.

Geweldloze communicatie

Geweldloze communicatie

Met observatie wordt bedoelt dat je deelt wat je waarneemt dat zijn grondslag heeft in waarom je iets wilt zeggen of vragen. Dit zorgt ervoor dat iemand zelf na kan lopen of die observatie terecht is en geeft de mogelijkheid om een eventuele verkeerde observatie aan te kunnen geven. Het benoemen van feiten helpt ook de boodschap neutraler over te komen.
Bijvoorbeeld: “Ik zie dat de vuilniszak nog bij de deur staat en wij hebben zo straks bezoek.”

Je gevoel aangeven maakt kenbaar wat iets doet met jou als persoon. Dit helpt om wederzijdse empathie op te wekken. Daarnaast kan jouw gevoel ook de behoefte duidelijk maken die hier achter zitten. Hierdoor geef je inzicht over jouw hoe jij denkt en wat je belangrijk vind. Daarnaast geef je de ander de mogelijkheid om daarop terug te kunnen reageren. En als laaste, maar zeker net zo belangrijk, je maakt duidelijk wat je nodig hebt zonder de andere nadelig (of ‘geweldvol’) te benaderen.
Bijvoorbeeld: “Ik voel me onder druk gezet, en voel mij geïrriteerd gezien ik graag een goed verzorgd huis wil hebben voordat het bezoek er is.” (2x gevoel, 1x behoefte)

De laatste peiler is het doen van een verzoek. Doorgaans kan iemand niet zomaar commanderen. Een relatie is vaak niet gebouwd rond slavernij of een continu machtsverschil. Dingen van iemand eisen werken krijgen op den duur een  negatieve impact op iemand. Je hebt immers geen zeggenschap op andere mensen, slechts jezelf. Door een verzoek te doen respecteer je iemands autoriteit over zichzelf. Tevens geef je ook de mogelijkheid om te onderhandelen, of dat de ander met een tegenvoorstel kan komen.
Bijvoorbeeld: “Zou jij de vuilniszak buiten kunnen zetten, terwijl ik ga stofzuigen?”

Deze manier van communiceren is breed in te zetten. Zowel in privé sferen als in werk gerelateerde gesprekken is het toe te passen. Nog wat voorbeelden:

  • Een sub kan dit gebruiken om aan te geven dat hij of zij zich onrustig voelt (observatie en gevoel) omdat die een maand lang niet in een goede bondage heeft gezeten (behoefte), en vraagt of ze daar weer eens een keertje wat mee kunnen doen (verzoek).
  • Een collega die vaak rond half 10 aan komt op werk (observatie) kan frustrerend zijn voor een team (gevoel) omdat ze graag vroeg van start willen gaan met de taakverdeling (behoefte) en voor het verbeteren van efficiëntie (behoefte) vragen of diegene kan kijken naar een mogelijkheid om eerder te starten (verzoek).

    Misschien kan die collega daarop reageren dat hij/zij laat begint (observatie) om de spits te kunnen vermijden (observatie). Hij/zij kan files totaal niet uitstaan (gevoel en tevens behoefte). Als tegenvoorstel biedt hij/zij aan om de takenverdeling aan het einde van de werkdag te doen (verzoek).

  • Sam, in een polyamoreuze relatie, kan opmerken dat diens partner veel over z’n recente date praat (observatie) maar dat Sam zich onzeker bij begint te voelen (gevoel). Voor Sam voelt het alsof diens partner op dit moment uitsluitend oog heeft voor die date (opnieuw gevoel) en voelt zich een beetje ‘vergeten’ (opnieuw gevoel). Sam zou graag een avondje samen willen hebben (behoefte) en vraagt of ze hier een avondje voor zouden kunnen prikken voor een leuk restaurant (verzoek).

Probeer het eens uit. In het begin zal het waarschijnlijk onwennig aanvoelen. Maar probeer eens aan te geven hoe jij je ergens bij voelt, vanuit welk perspectief/kader dat komt. Aangeven wat je opmerkt bij jezelf. En doe een voorstel om wat te ondernemen. Probeer het eens toe te passen als je over iets wilt praten wat je frustreert of wat je echt dwars zit. Kijk of je deze aspecten ook bij je partner kan laten uitlichten.
Het heeft mij bijzonder geholpen. En ik hoop dat het jullie ook van pas komt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s